بهره برداری از تجهیزات تولید شده توسط گروه پیشران نورواپتیک در دانشگاه شهید بهشتی با حمایت ستاد توسعه علوم و فن آوری های شناختی

تاریخ : 1397/10/22

تعداد بازدید : 424

5 امتیاز از 2 رای

با تلاش محققان و اساتید حوزه های علوم شناختی و با حمایت ستاد توسعه علوم و فن آوری های شناختی، برخی از تجهیزات تولید شده توسط گروه پیشران "نورواپتیک" در دانشگاه شهید بهشتی به مرحله بهره برداری رسیده است.

محققان عضو این گروه، در این تلاش علمی و تخصصی با حمایت های گسترده ستاد توسعه علوم و فن آوری های شناختی، در گام نخست موفق به ساخت و بهره برداری از دستگاه های "تصویربرداری نوری جدید" و "اپتوژنتیک " برای استفاده در زمینه علوم اعصاب شناختی در کشور شدند.

 

دکتر حمید لطیفی مدیر گروه پیشران "نورواپتیک" اعلام کرد: با بهره برداری از دستگاه "تصویربرداری نوری جدید"، متخصصان قادر خواهند بود از طریق تصویربرداری نوری از مغز با روش سیگنال ذاتی (Intrinsic Optical Signal Imaging)، تغییرات میزان اشباع اکسیژن خون در مغز را اندازه گیری و در نتیجه نقشه ای از فعالیت اعصاب در سطح قشر مغز ارایه دهند.

 

وی گفت: مزیت استفاده از این روش در مقایسه با دیگر شیوه ها، عدم استفاده از مواد شیمیایی است  و تنها با نازک کردن جمجمه می توان، تصویربرداری را انجام داد، بطوری که قدرت تفکیک فضایی و زمانی در این روش به ترتیب ۵۰ میکرومتر و یک ثانیه می باشد.

 

مدیر گروه پیشران نورواپتیک همچنین افزود: با بهره برداری از دستگاه تصویربرداری نوری از مغز به روش استفاده از رنگدانه های حساس به ولتاژ (Voltage-Sensitive Dye Imaging) نیز امکان ارائه خدمات با این روش فراهم شده است.

 

وی با بیان اینکه در این روش می تواند تغییرات پتانسیل غشای نورونی مغز را اندازه گیری کرد، همچنین گفت: در این روش از رنگدانه های فلورسنت مخصوصی استفاده می شود که به تغییرات پتانسیل محلی حساس بوده و می تواند تغییر پتانسیل غشای نورون ها را در ابعاد یک نورون تا مجموعه ای از نورون ها در سطح بزرگ (چندین میلیمتر مربع) نشان دهد و می توان از فعالیت سطح مغز فیلم تهیه کرد.

 

به گفته وی این روش برای نمونه های زنده بیهوش، برش مغزی و یا نمونه های کشت شده قابل استفاده است و قدرت تفکیک فضایی و زمانی در این روش به ترتیب ۵۰ میکرومتر و ۱ میلی ثانیه می باشد.

 

دکتر لطیفی خاطر نشان کرد: تصویربرداری نوری به روش اسپکل لیزری (Laser Speckle Contrast Imaging) از دیگر تلاش ها و موفقیت های گروه پیشران در دانشگاه شهید بهشتی است بطوری که از این روش برای اندازه گیری جریان خون در سطح مغز استفاده می شود، در این روش از اثر تارشدگی اسپکل لیزر استفاده می شود تا نقشه جریان خون روی مغز به دست آید و بتوان جریان خون و یا انسداد رگ ها را به صورت برخط مشاهده کرد.

 

مدیر گروه پیشران نورواپتیک در ادامه این گفت و گو از دستیابی به تکنیک "اپتوژنتیک"، برای تحریک و کنترل سیستم های عصبی از طریق دستکاری های سیستم های عصبی و حساس نمودن  سلول های عصبی به نور به عنوان یک موفقیت دیگر محققان عضو گروه پیشران در پژوهشکده لیزر و پلاسما دانشگاه شهید بهشتی و مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اشاره کرد و گفت: با استفاده از این تکنیک می توان بصورت همزمان تحریک نوری و ثبت الکتروفیزیولوژی انجام داد که قابلیت کاربرد بر روی حیوان بیهوش و یا درحال حرکت را داراست .

 

وی گفت: برای این منظور از اپسین های تحریکی چنلورودوپسین (Channelrhodopsin) در طول موج نوری آبی و مهاری هالورودوپسین (Halorhodopsin) در طول موج نوری نارنجی استفاده می شود.

 

وی یادآور شد: با تلاش های محققان عضو گروه پیشران در دانشگاه شهید بهشتی میکروسکوپ لیزری کانفوکال با چهار طول موج طراحی و ساخته شده است که  امکان ارائه خدمات محدود توسط این گروه وجود دارد و همچنین میکروسکوپ نوری با تابش طرح دار ( SIM) برای تصویربرداری سوپررزولوشون مراحل تحقیقاتی نهایی خود را طی می کند.

 

از سوی دیگر دکتر"حسین عزیزی" کارشناس ارشد ستاد توسعه علوم و فن آوری های شناختی اعلام کرد: محققان حوزه علوم اعصاب شناختی در سراسر کشور می توانند از خدمات این دستگاه های "تصویربرداری نوری جدید" و "اپتوژنتیک " در تحقیقات خود که بخشی از هزینه آن توسط ستاد پرداخت می شود، استفاده نمایند.

 

وی با بیان اینکه به منظور ارتقای سطح فعالیت محققان و حرکت در مسیر کاربردی کردن نتایج مطالعات، توسعه ابزارها مورد نیاز است، گفت: در شرایط کنونی تعامل حوزه­های مختلف با یکدیگر، ابزارسازی و ایجاد فن آوری در حوزه­های علوم شناختی را ممکن کرده است و ستاد توسعه علوم شناختی در این زمینه حمایت از شکل­گیری گروه های "پیشران " را به منظور بهره ­وری از ظرفیت و پتانسیل ­های موجود درکشور در اهداف و برنامه های خود قرار داده است.

 

به گفته وی اولین طرح گروه پیشران با عنوان توسعه کاربرد ابزارهای اپتوژنیک در علوم شناختی در سال 1395 به تصویب رسید و یکی از اهداف تشکیل گروه نورواپتیک توسعه ابزارهای مطالعه در حوزه علوم اعصاب شناختی است.

نظر شما