اولویت های پژوهشی و توسعه‌ی فناوری فراخوان سال 1395



در راستای اولویت های کلان ستاد، در این فراخوان با تمرکز بر طرح‌های ارسالی در حوزه‌های زیر مورد حمایت قرار خواهند گرفت:

• پژوهش‌های کاربردی و بنیادی شناختی مبتنی بر نقشه‌برداری مغز (آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز در چارچوب مقررات خود سرویس‌های آزمایشگاهی مربوطه را در اختیار محققان قرار خواهد داد.)

• توسعه، بومی‌‌‌سازی و هنجاریابی آزمون های ارزیابی شناختی

• توسعه ابزارها و فناوری های مطالعه رفتار زمانی-شبکه ای مغز

• کاربست روش‌ های مبتنی بر علوم و فناوری های شناختی در سلامت

• پژوهش‌های کاربردی و بنیادی در آموزش و پرورش شناختی

• پژوهش‌های کاربردی و بنیادی در زبان شناسی شناختی

• توسعه روش‌ها و ابزارهای ارتقا، نوپروری و توانبخشی شناختی

• مطالعات بنیادی و نظریهپردازی در حوزه علوم شناختی

• طرح‌های پژوهشی (به ویژه طرح‌های نوع ج) در حوزه‌های مشترک شناختی و علوم انسانی شامل:
o شناخت اجتماعی
o اقتصاد شناختی
o مدیریت شناختی
o انسان‌شناسی شناختی

• طرح‌های مطالعاتی
o شناخت اجتماعی
o کاربرد ارزیابی و توانبخشی شناختی در حوزه‌های مختلف
o مدیریت و اقتصاد شناختی
o کاربردهای زبان شناسی شناختی
o کاربرد علوم شناختی در ورزش
o کاربرد علوم شناختی در رسانه

تعیین  چارچوب ها، تعریف پروژه ها و مشخص نمودن خطوط تحقیقاتی در حوزه های مذکور مبتنی بر تجربه فراخوان‌های قبلی و نیازهای خاص و روزآمد کشور است. بر اساس تحلیل طرح های دریافتی، نتایج داوری، اطلاعات و تجارب کسب شده از تعامل با جامعه‌ علمی کشور، شورای پژوهشی گروه پژوهش، فناوری و زیرساخت ستاد در حوزه‌ های یاد شده، همساز کردن چارچوب ها و گام به گام کردن رسیدن به دستاوردهای مطلوب در راستای اولویت ها را در برنامه خود قرار داده است. لذا کارگروه های تخصصی با مشارکت زیرمجموعه ای از اساتید و محققان کشور در حوزه های یادشده تشکیل گردیده و تعیین پروژه ها و چارچوب های مورد نظر به آنان سپرده شده است. بر این اساس، چارچوب اولویت های پژوهشی ذکر شده به شرح زیر است:


اولویت های ویژه فراخوان سال 1395

• پژوهش‌های کاربردی و بنیادی شناختی مبتنی بر نقشه‌برداری مغز:
با توجه به راه‌اندازی "آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز" و ارائه خدمات آزمایشگاهی به کلیه محققان حوزه علوم شناختی کشور، طرح‌های پژوهشی که از امکانات، تجهیزات، زیرساخت‌ها و خدمات این آزمایشگاه استفاده نمایند در اولویت ویژه ستاد قرار دارند. هم‌چنین همکاری جدی با متخصصان بالینی فعال در حوزه شناختی در تهیه و اجرای طرح در اولویت است. هزینه استفاده از امکانات آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز پس از تعیین تعرفه توسط آزمایشگاه در بودجه طرح تعیین خواهد شد. لطفا در هنگام تهیه طرح به شرایط اعلام شده توسط آزمایشگاه توجه فرمایید.

• توسعه، بومی سازی و هنجاریابی آزمون های ارزیابی شناختی: با در نظر گرفتن اولویت پژوهشی کلان "توسعه‌ی سامانه‌های شناختی سنجش اختلال‌های شناختی فراگیر و شاخص در جامعه" اولویت های مورد نظر این حوزه در این فراخوان منحصر به موارد ذکر شده است.

توسعه ابزارها و فناوری های مطالعه رفتار زمانی-شبکه ای مغز: با در نظر گرفتن اولویت  پژوهشی کلان "توسعه ابزار برای مطالعه رفتار زمانی- شبکه ای مغز" و نظر به راه اندازی آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز، اولویت های مورد نظر این حوزه در این فراخوان منحصر به موارد ذکر شده است.

• کاربست روش های مبتنی بر علوم و فناوری های شناختی در سلامت: روش های مبتنی بر علوم و فناوری های شناختی در حوزه‌های گوناگون کاربردهای فراوانی دارند. از جمله کاربردهای این روش ها افزایش خودکنترلی، بهبود توجه و تغییر تابع ارزش برای تصمیم گیری در سطوح فردی و اجتماعی است. با توجه به نیاز به بهبود کیفیت سلامت افراد جامعه و به پیشنهاد معاونت محترم بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، پژوهش در کاربست روش های مبتنی بر علوم و فناوری های شناختی در این حوزه مورد نظر است. اولویت های مد نظر در این فراخوان منحصر به موارد ذکر شده است.

• آموزش و پرورش شناختی:
با در نظر گرفتن اولویت های پژوهشی کلان "توسعه‌ی یک الگوی بومی آموزش و پرورش مبتنی بر دستاوردهای علوم و فناوری شناختی" و "توسعه یک الگوی اصلاح رفتار کودکان و نوجوانان بر اساس دستاوردهای علوم و فناوری های شناختی" اولویت های مورد نظر این حوزه در این فراخوان منحصر به موارد ذکر شده است.


• زبان شناسی شناختی: با در نظر گرفتن اولویت پژوهشی کلان "توسعه‌ی ادبیات و منابع فارسی حوزه و نظریه‌پردازی در زمینه‌ی مبانی فلسفی و ارزشی علوم شناختی بر اساس نیازهای بومی" اولویت های مورد نظر این حوزه در این فراخوان منحصر به موارد ذکر شده است.

• توسعه روش‌ها و ابزارهای ارتقا، نوپروری و توانبخشی شناختی: توانبخشی شناختی بر بهبود و بازگرداندن توانایی‏های شناختی، هیجانی، روانی- اجتماعی و رفتاری که در نتیجه آسیب مغز بوجود آمده باشند تمرکز دارد. توانبخشی شناختی با تمرکز بر جنبه‏ های مختلف بیماری، متخصصان مختلفی از جمله روانشناسی، نورولوژی، توانبخشی، تعلیم و تربیت و مهندسی را در بر می‏گیرد و برنامه درمانی آن از بستری شدن در بیمارستان تا توانمندسازی افراد سالم را شامل می‏شود. با توجه به اینکه یکی از اولویت‏های ستاد آزمون‏های ارزیابی‌ شناختی است، در این فراخوان به منظور تکمیل چرخه ارزیابی و توانبخشی شناختی اقدام به ارائه اولویت‏های پژوهشی و مطالعاتی خود در زمینه توانبخشی و توانمندسازی شناختی کرده است. به منظور اطلاع از اولویت های مورد نظر در این فراخوان به موارد ذکر شده مراجعه فرمایید.

• طرح‌های پژوهشی در حوزه‌های مشترک شناختی و علوم انسانی: نگاه شناختی به حوزه‌های علوم انسانی نگرش‌های جدیدی را در این زمینه‌ها بوجود آورده است. با توجه به جدید بودن نگاه شناختی در حوزه‌های علوم انسانی در کشور و اهمیت آشنایی محققان با این زمینه‌های بین رشته‌ای، ستاد به صورت ویژه از انجام طرح‌های در این حوزه‌های ترکیبی حمایت می‌کند. نظر به آنکه این حوزه‌ها در کشور جوان است، انجام پروژه‌های پژوهشی در قالب طرح‌های نوع ج مورد ترجیح ستاد است و طرح‌های نوع الف در این مرحله مورد بررسی قرار نمی‌گیرد.

• شناخت اجتماعی: رفتار و گرایش‏های اجتماعی انسان، وابسته به فرایندهای بنیادی و چگونگی پیوند ذهن و واقعیت است؛ شناخت اجتماعی دانشی است برای روشن‌سازی این فرایندها و پیوندها. امروزه در دنیا یافته‏ های این دانش نوین رهنمودهای کاربردی گسترده‏ ای را در دسترس کسانی قرار داده است که در گستره‏ های گوناگون از جمله روابط اجتماعی، قضاوت، سیاست، نظرخواهی‏ های اجتماعی و کار بالینی کار می‏کند. شناخت اجتماعی به عنوان فصل مشترک علوم شناختی و علوم اجتماعی پرتوی نوین بر زوایای تاریک بسیاری از پرسش‏های قدیمی در جامعه انداخته و گام در عرصه‏ های ناپیموده در این حوزه نهاده‏ است. به منظور اطلاع از اولویت های مورد نظر در این فراخوان به موارد ذکر شده مراجعه فرمایید.

• طرح‌های مطالعاتی: علوم شناختی مجموعه ‏ای از رشته ‏های تخصصی و حوزه وسیعی از دانش است که به مطالعه علمی مغز و کارکردهای آن می‏ پردازد. در سال‏های اخیر با حمایت ستاد توسعه علوم و فناوری‏های شناختی و مراکز علمی کشور در برخی از زیرحوزه‏ های مرتبط مانند علوم اعصاب شناختی، روانشناسی شناختی، آموزش و پرورش شناختی و فناوری و مدل سازی شناختی گام‏ های موثری در جهت توسعه این حوزه در کشور برداشته‏ شده است. با این حال برخی از حوزه ‏های تاثیرگذار در جامعه علی‌رغم پیشرفت در کشورهای دیگر هنوز در کشور ما به خوبی شناخته شده نیستند که از جمله این حوزه‏ ها می‏توان به شناخت اجتماعی، ارزیابی شناختی، توانبخشی شناختی، مدیریت و اقتصاد شناختی (مدیریت منابع انسانی و رفتارسازمانی، بازاریابی و برندینگ، مدیریت استراتژیک و تصمیم گیری)، زبان شناسی شناختی، کاربرد علوم شناختی در ورزش و کاربرد علوم شناختی در رسانه اشاره کرد. در جهت فعال سازی تحقیقات در حوزه های کمتر فعال، ستاد توسعه علوم و فناوری‏های شناختی در این فراخوان از طرح‌های مطالعاتی در حوزه ‏های یاد شده با اهداف و شرایط مذکور در شیوه‌نامه طرح‌های مطالعاتی حمایت می‌کند.