تنظیم هیجانی، همه گیری و آموزش های مجازی

 

این مقاله یکی از مقالات مجموعه " آموزه های شناختی برای آموزش در دنیای مجازی" است.

 

هنگامی که فاصله اجتماعی مهم ترین توصیه برای سالم ماندن باشد برای ما معلمان، والدین و مربیان دشوار خواهد بود که رشد هیجانی ـ اجتماعی و روابط بین فردی یادگیرندگان را پرورش دهیم. دور بودن از هم سالان و هم کلاسی ها بهزیستی هیجانی یادگیرندگان و به تبع آن یادگیری شان را تحت تأثیر قرار می دهد. این در حالی است که همه‌ ما کم و بیش از اهمیت موارد گفته شده برای یادگیری آگاهیم. مطابق با آخرین یافته ها روابط بین فردی و ارتباطات اجتماعی نه تنها برای رشد هیجانی ـ اجتماعی، بلکه برای فرایند یاددهی ـ یادگیری نیز حیاتی است. همچنین، بهزیستی هیجانی عملکرد تحصیلی دانش آموزان را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد. با این حال، راه هایی وجود دارد که می توانیم به یادگیرندگان کمک کنیم با شرایط فعلی ناشی از همه گیری سازگار شوند.

 

راهبردهای تنظیم هیجانی

 

شناخت هیجانات و مدیریت آن ها نیاز به آگاهی و تمرین فراوان دارد. در این جا به اختصار به برخی از مهم ترین آن ها اشاره می شود. این راهبردها را می توانیم با کمی تغییر در خانه برای کودکمان و یا به عنوان معلم برای دانش آموزان و حتی برای خودمان مناسب سازی کنیم.

 

۱. فرصت هایی برای گفتگو با کودکان ایجاد کنیم.

کلامی سازی هیجانات کمک زیادی به تنظیم هیجانی می کند. اگر هنگامی که کودکان در مورد نگرانی هایشان صحبت می کنند از کوره در برویم، به آن ها بی توجهی کنیم یا حتی با جملاتی مانند «تو دختر/ پسر شجاعی هستی و نباید بترسی» پاسخ دهیم ممکن است اضطراب کودکان را به شدت بالا ببریم. بنابراین لازم است:

 

-          با دقت و حوصله به کودکان گوش کنیم.

 

-          با پرسیدن سؤالات تکمیلی از آن ها توضیح بیشتری بگیریم و یا بخواهیم به راه حل ها توجه کنند. مثلاً «فکر می کنی چه اتفاقاتی ممکن است بیفتد؟»؛ «فکر می کنی الان چه کار باید بکنیم؟»

 

-          متناسب با سن، به سؤالات کودکان به درستی پاسخ دهیم و هرگز از دادن اطلاعاتی که برای سلامتی کودکان لازم است اجتناب نکنیم. در صورتی که کودکان اطلاعات نادرستی دارند آن ها را اصلاح کنیم.

 

۲. نظارت بر هیجانات را تمرین کنیم.

وقتی دست و پایمان سرد می شود، با هجوم افکار نگران کننده مواجه می شویم و احساس بی قراری می کنیم احتمالاً ترسیده ایم. ترس، شادی، غم و خشم هیجانات اصلی ما را تشکیل می دهند که همگی برای بقا ضروری هستند. بیماری می تواند ما را بترساند و دوری از عزیزان و دوستانمان ما را غمگین کند. آگاهی از هیجانات و علل آن ها نقش بسیار مهمی در بهزیستی و خودتنظیمی هیجانی دارد. می توانیم از کودکان متناسب با سنشان بخواهیم هیجانات خود و علت آن را شناسایی کنند. مثلاً برای کودکان کوچک تر می توان چهره های هیجانی مانند شکلک های ناراحت، خوشحال، عصبانی و ... درست کرد و از آن ها بپرسم «الان شبیه کدام هستی؟» کودکان بزرگ تر و نوجوانان می توانند ثبت روزانه افکار و احساسات داشته باشند. بر همین مبنا برخی کارهای زیر می تواند به شما کمک کند:

 

-          در مورد هیجانات و علائمشان صحبت کنیم. همراه با کودکان چهره های بسیار ساده هیجانی ترسیم کنیم، و آن ها را جایی در خانه قرار دهیم تا در صورت لزوم بتوانیم از آن کمک بگیریم.

 

-          یک راه دیگر درست کردن دفتر ثبت احساسات و خاطرات روزانه است. کودکان بزرگ تر و نوجوانان دوست دارند این دفتر برای آن ها محرمانه باشد، اما می توانیم به آن ها بگوییم هر موقع دوست داشته باشند این آمادگی را داریم که در مورد آن صحبت کنیم.

 

-          گفتگوهای خانوادگی هم کمک کننده هستند. خوب است گاهی با کودکان در مورد احساسات بدی که تجربه می کنیم صحبت کنیم (نباید در حدی باشد که آن ها را نگران خودمان کنیم) و به راه هایی اشاره کنیم که از آن ها استفاده می کنیم تا خودمان را آرام کنیم مانند تنفس عمیق، برقراری تماس تلفنی وقتی نمی توانیم عزیزانمان را ببینیم و ... .

 

-          چنانچه کودکان علائمی مانند مکیدن انگشت، شب ادراری، بی‌قراری، بر هم خوردن خواب و خوراک، پرخاشگری و گوشه گیری را نشان دهند باید با یک متخصص تماس بگیریم.

 

یک تجربه: گفتگو درباره احساسات

خانم ثبات- معلم تفکر و سبک زندگی پایه هشتم

 

"یکی از تکالیف بچه ها، در دوره قرنطینه این بود که طی یک هفته، هر روز یک نقاشی بکشند که بیانگر احساسات آن روزشان باشد. این روش به Mood tracking معروف است و روش های مختلفی برایش وجود دارد؛ برای مثال بعضی ها احساساتشان را می نویسند یا بعضی دیگر از اپلیکیشن هایی استفاده می کنند که برای این کار طراحی شده اند و امکان بررسی احساسات در طول یک دوره طولانی را فراهم می کنند.

 

نکته مهم این تکلیف، موقعیتی بود که برای گفتگو درباره احساسات بچه ها خلق شد. قبل از کلاس، نقاشی ها در گروه مجازی کلاس بارگذاری شده بود و بچه ها می توانستند کارهای یک دیگر را ببینند. در کلاس هم هر کسی درباره نقاشی خود کمی توضیح می داد و در این باره گفتگو می کردیم."

 

۳. از شوخ طبعی، شعر و انیمیشن های مخصوص کودکان استفاده کنیم.

وقتی شرایط عوض می‌شود ــ مانند آنچه با شیوع بیماری کرونا رخ داد ــ لازم است که در زندگی روزمره تغییراتی ایجاد کنیم؛ مانند رعایت فاصله اجتماعی و برخی موارد بهداشتی خاص. توضیح این موارد برای کودکان، در عین حال که برای سلامت آنان بسیار ضروری است، می تواند کمی دشوار هم باشد، اما راه هایی برای سهولت بخشیدن به آن وجود دارد؛ مانند استفاده از انیمیشن هایی که برای کودکان ساخته می شود و نکات بهداشتی لازم را برای آن ها توضیح می دهد. همچنین ممکن است برای کودکان کسل کننده باشد که برای شستن دست هایشان ۲۰ ثانیه صبر کنند، اما اگر از آن ها بخواهید اشعار بامزه و کوتاهی را بخوانند، که خواندن آن ها به همان اندازه زمان می برد، احساس بهتری خواهند داشت. انتخاب این موارد با توجه به سن کودکان می تواند متفاوت باشد.

 

منابع

 

https://www.apa.org/topics/covid-19/education-social-emotional