دکترخرازی: ایران یکی از کشورهای پیشرو منطقه در حوزه علوم شناختی است

تاریخ : 1396/07/02

تعداد بازدید : 490

5 امتیاز از 3 رای

دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی معاونت علمی گفت: ایران در حوزه علوم شناختی در جایگاه دوم منطقه قرار دارد، البته، در این زمینه باید تلاش بیشتری داشته باشیم چرا که رقابت بسیار شدیدی میان کشورها وجود دارد. همچنین تا کنون 12شرکت دانش بنیان در این حوزه ایجاد شده است.

سید کمال خرازی دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی در مراسم افتتاحیه نخستین سمپوزیوم تازه های نقشه برداری مغز که توسط آزمایشگاه ملی نقشه بردازی مغز برگزار می شود اظهار داشت: در گذشته یک دانشمند یا حکیم در حوزه های مختلف علمی تسلط داشت، به عنوان مثال دانشمندان ایرانی چون ابن سینا، فارابی و بیرونی در علوم آن روز دنیا همچون فلسفه، ریاضی، فیزیک، شیمی و حتی طب مهارت داشتند، اما با گذشت زمان رشته های علمی از یکدیگر تفکیک شد و شاخه های علمی و حوزه های تخصصی بسیاری به وجود آمد.
وی ادامه داد: رشته های مختلف علمی در حالی از هم جدا شدند که پدیده های عالم یکپارچه و در هم تنیده است. به همین دلیل امروزه از مطالعات میان رشته ای و فرارشته ای برای مطالعه پدیده های هستی و رویدادهای جاری صحبت می شود و دانشمندان در تلاشند مجدداً با ترکیب رشته های مختلف به وحدت و یکپارچکی علم بازگردند. علوم و فناوری های اطلاعات، نانو، زیستی و شناختی که به علوم و فناوری های همگرا (NBIC) مشهور شده اند، در تعامل با یکدیگر در تلاشند تا پدیده های هستی از جمله مغز و ذهن انسان را بهتر بشناسند.

مغز شبکه بزرگ داده پردازی است

دکتر خرازی در بخش دیگری از سخنان خود به مطالعات مغز اشاره کرد و گفت: علوم شناختی با مطالعه کارکردهای شناختی انسان و با مسائلی همچون اینکه مغز چگونه اطلاعات دریافتی خود را پردازش می کند و توانایی انسان در زمینه تفکر، حافظه، حل مسأله و تصمیم گیری را پشتیبانی می کند، یا در فعالیت های مغز کدام بخش آن درگیر کارکردهای شناختی انسان هستند، سروکار دارد. او ادامه داد که البته در این زمینه نظریه های مختلفی وجود دارد که از جمله نظریه پودمانی بودن مغز است و در برابر آن این نظریه که گرچه مغز از بخش های تخصصی برای کارکردهای شناختی انسان تشکیل شده است، ولی عملکرد مغز حاصل تعامل بخش های مختلف است. نهایتاً این نظریه وجود دارد که مغز یک شبکه عظیم داده پردازی است و عملکرد مغز را باید در قالب شبکه های عصبی مغز که حاصل اتصال سلول های عصبی با یکدیگر است باید تبیین کرد.

filereader.php?p1=main_4fb10e8511755c82e

دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی معاونت علمی درباره نقش تصویربرداری و نقشه برداری مغز در روانشناسی امروز توضیحاتی را ارائه داد و گفت: ابزارهای مورد استفاده در تصویربرداری مغز و مجموعه متخصصان درگیر در مطالعه مغز گرد هم می آیند تا پدیده ای همچون کارکردهای شناختی و رفتاری انسان را مورد مطالعه قرار دهند. آنها با بهره گیری از این ابزارها نحوه اتصال بخش های مختلف مغز و ارتباط آنها را با یکدیگر بررسی می کنند. تبیین مبانی عصب شناختی و ترسیم شبکه های عصبی متولی کارکردهای شناختی انسان مانند هیجانات، درد، خودتنظیمی، خود ادراکی و همچنین ادراک دیگران نیز از دیگر مواردی است که با استفاده از این ابزارها می توان انجام داد.

رفتارهای هر فرد در مغز ساختاری خاص دارد

خرازی با بیان اینکه رفتارهای انسان با ساختارها و شبکه های عصبی مغز او تبیین می شود گفت با مطالعه تفاوت مغز افراد سالم و دچار اختلالات روانی و شناختی می توان به ریشه های عصب شناختی تفاوت انسان ها پی برد. همچنین با مطالعه سیگنال های مغزی افراد می توان افراد را از یکدیگر تشخیص داد. بر همین اساس امروزه از دروغ سنج های مبتنی بر تحلیل سیگنال های مغزی افراد استفاده می شود، به طوری که می توان راست یا دروغ بودن ادعای افراد را تشخیص داد. به این ترتیب فناوری های جدید امکان دسترسی دانشمندان را به درون جعبه سیاه مغز فراهم ساخته است و دانشمندان می توانند مستقیماً کارکردهای مغز انسان را در حال انجام آن مطالعه کنند.
وی ادامه داد: به این ترتیب، روان شناسی امروز مبتنی بر مطالعه مغز و یک علم تجربی و آزمایشگاهی است و با مطالعات نظری گذشته در باب روان آدمی خیلی تفاوت کرده است. این به برکت فناوری های نوین مظالعه مغز و رویکرد بین رشته ای است که بر دنیای علم حاکم شده است. در روان شناسی امروز زیست شناسی، علوم اعصاب، شیمی مغز، نقشه برداری مغز و محاسبات و پردازش داده های به دست آمده از مطالعه مغز با هم مشارکت دارند..

نقشه برداری از شبکه‌های عظیم مغز

خرازی در بخش بعدی سخنان خود به جایگاه ایران در حوزه شناختی اشاره کرد و گفت: ایران یکی از کشورهای پیشرو منطقه در این حوزه است و با تأسیس آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز، تجهیزات پیشرفته برای مطالعه مغز در اختیار محققان کشور قرار گرفته است. این آزمایشگاه مستقل است و وابسته به هیچ دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی نیست ولی همه مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی می توانند از امکانات آن استفاده کنند.
وی با اشاره به اینکه تا کنون محققان کشور استقبال خوبی از این آزمایشگاه کرده اند گفت: استقبال به حدی است که آزمایشگاه باید در فکر افزایش ساعات کار آزمایشگاه از یک شیفت به دو شیفت باشد تا محققان بیشتری بتوانند از خدمات این آزمایشگاه بهره مند شوند.

12 شرکت دانش بنیان در حوزه شناختی راه اندازی شده است

دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی معاونت علمی در بخش بعدی درباره فعالیت های این ستاد توضیحاتی ارائه کرد و گفت: ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی یک ستاد حمایتی و مدیریتی است و مجموعه مدیران آن تلاش می‌کنند تا از متخصصان کشور حمایت کنند تا بتوانند در حوزه‌های مختلف علوم شناختی محصولات و دستاوردهایی را ارائه دهند. حمایت هایی همچون تأمین بودجه تحقیقات لبه علم، اعزام دانشجویان دکتری به خارج از کشور برای گذاراندن دوره‌های مرتبط با علوم شناختی، دعوت از اساتید برجسته خارجی به منظور انتقال دانش و فناوری و ایده‌های جدید، حمایت از رساله های دکتری و مقالات منتشره در مجلات برجسته بین المللی بخش کوچکی از اقدامات ستاد است.

خرازی با بیان اینکه جایگاه ایران در حوزه علوم شناختی در منطقه در رتبه دوم قرار دارد تاکید کرد: ما باید در این زمینه تلاش بیشتری داشته باشیم چرا که رقابت بسیار شدیدی میان کشورها وجود دارد.
وی افزود تا کنون 12شرکت دانش بنیان در حوزه علوم شناختی در کشور ایجاد شده است که همه این شرکت‌ها نوپا هستند و زمینه تحقیقاتی آنها تولید تجهیزات آزمایشگاهی، ابزارهای مطالعه کارکردهای شناختی و نرم افزار‌های کامپیوتری برای تقویت توانایی های شناختی انسان است.

filereader.php?p1=main_4f89648c7ff73c6d5

نخستین سمپوزیوم تازه های نقشه برداری مغز ایران به همت آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز 2 و 3 مهر ماه در پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران در حال برگزاری است.
نظر شما